1. Btw in Suriname (2020? – )

Ontwerp Wet BTW juni 2017 

In 2017 verscheen het eerste ontwerp van de nieuwe Surinaamse Wet Belasting over de Toegevoegde Waarde (BTW). De datum van invoering van deze wet (namelijk 1 januari 2018) bleek – gelukkig – iets te enthousiast gesteld. Onze inschatting is dat op z’n vroegst zou 1 januari 2020 haalbaar zal zijn. En zelfs dat is afhankelijk van de voortvarendheid waarmee op andere belastingterreinen hervormingen doorgevoerd kunnen worden, de Belastingdienst kan worden gereorganiseerd en de samenleving zich kan vinden in de maatregelen.

Onze visie

Het invoeren van een btw-stelsel in plaats van een omzetbelasting is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Een ideaal werkend btw-stelsel is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Niet alleen is het bepalen van het ideaal-beeld lastig vanwege diverse sociaal politieke factoren; de transitie om daartoe te komen is nog veel ingewikkelder.

De economie

Het plotsklaps invoeren van een btw – ter vervanging van de omzetbelasting – heeft grote gevolgen voor de economie van Suriname. Invoering van een btw voor sectoren die voorheen niet of nauwelijks met de omzetbelasting van doen hadden, kan leiden tot een forse prijsverhoging. Maar ook voor sectoren die wel onder de omzetbelasting vielen kan de invoering van de btw en de afschaffing van de omzetbelasting significante effecten hebben op de prijs. Het is niet wenselijk dat dergelijke prijsverstoringen zich voordoen. Een gefaseerde invoering is dus vaak onvermijdelijk.

Politiek en maatschappelijke stromingen

Een ideaal-beeld zou een zeer robuust btw-stelsel opleveren. Een btw-stelsel met maar één tarief, geen vrijstellingen en een volledig digitale infrastructuur. Een ideaal beeld dat geen enkel land in de wereld heeft weten te realiseren. Politieke en maatschappelijke stromingen zorgen voor afwijkingen in het ideaal beeld, en iedere afwijking zorgt voor complexiteit. Voorbeeld: iedere afwijking ten aanzien van het tarief, dus bijv. de invoering van een laag tarief voor bepaalde producten, zorgt voor het vraagstuk welke producten daar onder zullen vallen. Of iedere afwijking in de vorm van een vrijstelling, zorgt voor het vraagstuk welke goederen/diensten daar onder vallen en heeft tevens gevolgen voor de vraag welke btw-voorbelasting aftrekbaar is en in hoeverre die aftrekbaar is. Al deze afwijkingen hebben in de Europese Unie – en in de andere landen in de wereld die dit hebben overgenomen – geleid tot zeer veel vraagstukken. Een belangrijk deel van de belasting jurisprudentie wordt hierover gevoerd, waardoor vaak ook reparatie-wetgeving moet volgen. De financiële belangen zijn dan ook heel groot.

Het bedrijfsleven / de belastingplichtigen

Hoewel de belastingplichtigen onder de omzetbelasting al goed ingevoerd waren in de administratieve processen die een dergelijke heffing met zich meebrengt, zal de invoering van een btw-stelsel een nog zwaardere administratieve lastendruk met zich meebrengen. Het opzetten van een efficiënt werkende administratie vergt een zorgvuldige voorbereiding en overgangsfase.

De belasting infrastructuur

Een goed werkend btw-stelsel ligt qua uitvoering voor het overgrote deel in handen van de belastingplichtigen zelf. Zij doen zelf aangifte en zij betalen direct de verschuldigde btw. De overheid (de belastingdienst) heeft in beginsel slechts een controlerende functie. Belastingplichtigen betalen vaak niet graag. Daarom is het noodzakelijk dat het doen van aangifte en het betalen van de verschuldigde belasting voor hen zo eenvoudig mogelijk wordt gemaakt en zij worden geholpen, onder meer door goede voorlichting, bij het vervullen van hun verplichtingen. Daarnaast moet de overheid ervoor zorgen dat een systeem wordt gebouwd dat de controle op het naleven van de verplichtingen niet alleen mogelijk maakt, maar ook uitvoerbaar maakt dat de ‘pakkans’ groot is. Het sleutelwoord hierin is: digitalisering en know how. Het controleerbaar maken van het btw-stelsel is heden ten dage een kwestie van digitalisering. Maar digitalisering alleen is niet voldoende, omdat aan de kant van de Belastingdienst goed begrepen moet kunnen worden hoe het zou moeten zijn. Naast digitalisering is ook een fiscaal deskundige belastingdienst een nodzaak.

Maar een dilemma ontstaat: de invoering van een goed werkend en dus gedigitaliseerd btw-stelsel met know how aan de zijde van de belastingdienst, vergt een forse investering. De kosten gaan voor de baat uit. Kosten waarvoor op dit moment de financiële middelen ontbreken. Een lastig dilemma.

Comments are closed